I WJO, II WJO, III WJO: co oznaczają i czym możesz jeździć

Skróty I WJO, II WJO i III WJO to potoczne, historyczne oznaczenia kategorii uprawnień na wózki jezdniowe podnośnikowe. Od 1 czerwca 2019 r. formalnie już nie obowiązują: obecne rozporządzenie posługuje się opisowym podziałem na dwie kategorie (z wysięgnikiem oraz z osobą podnoszoną wraz z ładunkiem, ważne 5 lat; oraz pozostałe wózki podnośnikowe, ważne 10 lat). W ośrodkach szkoleniowych skróty „WJO" wciąż jednak żyją, więc poniżej tłumaczymy, co oznaczały i czym pojedziesz z każdą z nich.

Skąd się wzięły oznaczenia I, II, III WJO

„WJO" to potoczny, nieoficjalny skrót odnoszący się do wózków jezdniowych podnośnikowych (litery bywają rozwijane różnie, UDT nie posługuje się tym oznaczeniem, na zaświadczeniach jest pełny opis urządzenia). Wcześniejszy system dzielił uprawnienia do obsługi wózków podnośnikowych na trzy kategorie oznaczane cyframi rzymskimi. Ten podział obowiązywał do 31 maja 2019 r. Od 1 czerwca 2019 r. weszło w życie rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji (Dz.U. 2019 poz. 1008), które zastąpiło numery opisem urządzenia w załączniku nr 3. Numery „I/II/III WJO" pozostały więc tylko jako wygodny skrót w mowie potocznej.

Co obejmowały stare kategorie WJO

Historycznie trzy kategorie układały się od najwęższej (III) do najszerszej (I):

Kategoria	Zakres (co obejmowała)
III WJO	wózki jezdniowe podnośnikowe prowadzone i zdalnie sterowane
II WJO	wózki jezdniowe podnośnikowe z wyłączeniem specjalizowanych
I WJO	wózki jezdniowe podnośnikowe, w tym specjalizowane (uprawniała też do zakresu II i III WJO)

„Specjalizowane" to wózki z wysięgnikiem (zmienny wysięg, np. ładowarka teleskopowa) oraz takie, w których operator jest podnoszony wraz z ładunkiem (np. wózki do kompletacji wysokiego składowania). Kategoria I WJO obejmowała wszystko, dlatego była najszersza.

Obecny podział: dwie kategorie zamiast trzech

Załącznik nr 3 do rozporządzenia z 2019 r. wymienia dla wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia dwie kategorie uprawnień do obsługi:

Kategoria (opis z załącznika nr 3)	Zakres	Ważność
Wózki z wysięgnikiem oraz z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem	uprawnia również do obsługi wszystkich pozostałych wózków jezdniowych podnośnikowych	5 lat
Wózki z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem oraz z osobą podnoszoną wraz z ładunkiem	klasyczne wózki czołowe i prowadzone	10 lat

Zasada jest prosta: kategoria szersza (z wysięgnikiem / z operatorem podnoszonym) obejmuje też wszystkie zwykłe wózki, ale jest ważna krócej, tylko 5 lat. Kategoria podstawowa to typowe wózki czołowe z magazynu, ważna 10 lat. Więcej o tym, którą wybrać, piszemy w kategoriach uprawnień UDT na wózki.

Jak stare WJO przekładają się na nowe uprawnienia

Najczęstsze pytanie brzmi „czym mogę jeździć z I WJO albo II WJO". Odpowiedź, przełożona na obecny podział:

Potoczna kategoria	Czym pojedziesz	Odpowiednik w obecnym podziale	Ważność
I WJO	wszystkie wózki podnośnikowe, w tym z wysięgnikiem i z operatorem podnoszonym wraz z ładunkiem	kategoria szersza	5 lat
II WJO	wózki podnośnikowe z wyłączeniem specjalizowanych (klasyczne czołowe)	kategoria podstawowa	10 lat
III WJO	wózki podnośnikowe prowadzone i zdalnie sterowane	mieści się w kategorii podstawowej	10 lat

W praktyce dzisiejsze ośrodki często mówią „I WJO" na kategorię szerszą (z wysięgnikiem) i „II WJO" na podstawową. Ponieważ to nazewnictwo potoczne bywa używane różnie, przy zapisie na egzamin liczy się opis urządzenia z rozporządzenia, a nie sam numer. Wątpliwości najlepiej potwierdzić w oddziale UDT.

Ładowarka teleskopowa to potocznie „I WJO"

Ładowarka teleskopowa jest wózkiem jezdniowym podnośnikowym ze zmiennym wysięgiem, więc należy do kategorii szerszej, potocznie właśnie „I WJO". Uprawnienie na nią jest ważne 5 lat i obejmuje przy okazji zwykłe wózki czołowe. Jeśli celujesz w ten sprzęt, sprawdź egzamin próbny UDT na ładowarki oraz wpis uprawnienia na ładowarkę teleskopową.

Którą kategorię wybrać przy zapisie

• Jeździsz zwykłym wózkiem czołowym w magazynie → wystarczy kategoria podstawowa (dawniej „II WJO"), ważna 10 lat.
• Pracujesz lub planujesz pracę na wózku z wysięgnikiem (ładowarka teleskopowa) albo z podnoszonym operatorem → wybierz kategorię szerszą (dawniej „I WJO"), ważną 5 lat, która i tak obejmie wózki czołowe.

Niezależnie od wyboru zakres teoretyczny jest wspólny: dozór techniczny, budowa, stateczność i BHP. Przerób pytania w trybie nauki, sprawdź gotowość na egzaminie próbnym UDT na wózki i przejrzyj bazę pytań z podziałem na zagadnienia.

Podstawa prawna

• Rozporządzenie z dnia 21 maja 2019 r. w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji (Dz.U. 2019 poz. 1008), załącznik nr 3: opisowy podział urządzeń i okresy ważności przy obsłudze (weszło w życie 1 czerwca 2019 r.).
• Ustawa o dozorze technicznym (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1194).

Materiał ma charakter pomocniczy i nie zastępuje przepisów ani decyzji UDT. Oznaczenia „WJO" są potoczne i bywają rozumiane różnie, zakres i ważność uprawnień potwierdzaj po opisie urządzenia w Urzędzie Dozoru Technicznego.

Najczęstsze pytania

Czym mogę jeździć z I WJO? Potocznie „I WJO" to kategoria najszersza, obejmuje wszystkie wózki jezdniowe podnośnikowe, w tym z wysięgnikiem i z operatorem podnoszonym wraz z ładunkiem. W obecnym podziale odpowiada kategorii szerszej, ważnej 5 lat.

II WJO, jakie wózki? „II WJO" to wózki podnośnikowe z wyłączeniem specjalizowanych, czyli klasyczne wózki czołowe i prowadzone. Dziś odpowiada kategorii podstawowej, ważnej 10 lat.

Czy oznaczenia WJO nadal obowiązują? Formalnie nie. Od 1 czerwca 2019 r. rozporządzenie opisuje urządzenie, a nie numer kategorii. Skróty „WJO" funkcjonują już tylko potocznie, w ośrodkach szkoleniowych.

Czym różni się I WJO od II WJO? I WJO obejmuje wózki specjalizowane (z wysięgnikiem, z podnoszonym operatorem) i jest ważne 5 lat; II WJO ich nie obejmuje i jest ważne 10 lat.

Do której kategorii należy ładowarka teleskopowa? Ma zmienny wysięg, więc jest wózkiem specjalizowanym, potocznie „I WJO", w obecnym podziale kategoria szersza, ważna 5 lat.