Kategorie uprawnień UDT na wózki widłowe: które wybrać

Przy zapisie na egzamin UDT na wózki trzeba wskazać jeden rodzaj urządzenia. Dla wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia załącznik nr 3 do rozporządzenia z 2019 r. przewiduje dwie kategorie uprawnień do obsługi. Różnią się zakresem i okresem ważności, więc warto wiedzieć, którą wybrać.

Dwie kategorie wózków podnośnikowych

1. Uprawnienie szersze: wózki z wysięgnikiem oraz wózki z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem. Ważne 5 lat. Kluczowa zaleta: uprawnia również do obsługi wszystkich pozostałych wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia. To kategoria dla osób, które będą pracować na wózkach teleskopowych (z wysięgnikiem) albo takich, w których operator jest podnoszony razem z ładunkiem (np. wózki do kompletacji wysokiego składowania).

2. Uprawnienie podstawowe: wózki podnośnikowe z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem oraz z osobą podnoszoną wraz z ładunkiem. Ważne 10 lat. To klasyczne wózki czołowe i prowadzone, najczęściej spotykane w magazynach. Nie obejmuje wózków z wysięgnikiem ani podnoszenia operatora.

Najprościej: jeśli pracujesz na zwykłym wózku czołowym, wystarczy kategoria podstawowa (10 lat). Jeśli masz lub planujesz pracę na ładowarce teleskopowej albo wózku do kompletacji z podnoszonym operatorem, wybierz kategorię szerszą (5 lat), która i tak obejmie wózki czołowe.

Szersze uprawnienie kosztem krótszej ważności

Widać tu zasadę całego systemu UDT: im bardziej złożone urządzenie, tym krótszy okres ważności. Szersze uprawnienie obejmuje urządzenia trudniejsze i bardziej ryzykowne, więc jest ważne 5 lat, a nie 10. To uczciwy kompromis: dostajesz większy zakres, ale częściej odświeżasz uprawnienia.

A co z potocznymi oznaczeniami „WJO"

W ośrodkach szkoleniowych do dziś spotyka się potoczne oznaczenia w stylu „I WJO", „II WJO", „III WJO". To pozostałość po wcześniejszym podziale. Obowiązujący od 2019 r. załącznik nr 3 posługuje się opisowym podziałem na dwie kategorie przedstawionym wyżej, gdzie szersze uprawnienie odpowiada wózkom z wysięgnikiem i ze specjalizowanym podnoszeniem, a podstawowe — pozostałym wózkom podnośnikowym. Przy zapisie na egzamin liczy się opis urządzenia z rozporządzenia, a nie potoczny numer.

Obsługa to nie konserwacja

Pamiętaj, że zaświadczenie dotyczy albo obsługi, albo konserwacji. Operator wózka potrzebuje uprawnień do obsługi. Konserwacja to osobny zakres (dla osób utrzymujących sprawność techniczną urządzenia) z własnymi okresami ważności. Jeśli tylko jeździsz wózkiem, wybierasz obsługę.

Przygotuj się pod właściwą kategorię

Niezależnie od wybranej kategorii, zakres teoretyczny jest wspólny: dozór techniczny, budowa, stateczność i BHP. Przerób pytania w trybie nauki, sprawdź gotowość na egzaminie próbnym UDT na wózki i przejrzyj bazę pytań z podziałem na zagadnienia.

Podstawa prawna

• Rozporządzenie z dnia 21 maja 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 1008), załącznik nr 3, tabela nr 1 (rodzaje urządzeń i okresy ważności przy obsłudze).
• Ustawa o dozorze technicznym (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1194).

Materiał ma charakter pomocniczy i nie zastępuje przepisów ani decyzji UDT.